Nasıl ölçüyoruz

Yöntem, raporun sonundaki bir ek değildir; rakamı rakam yapan şarttır. Bu sayfa yayımladığımız her değerin nasıl kurulduğunu — ve neyi yayımlamayı reddettiğimizi — anlatır.

Yayımlanmış yöntemörneklem N
hata payı ±
saha tarihi

Bu damga, yayımladığımız her grafiğin üzerindedir. Adımızı taşıyıp bu damgayı taşımayan bir rakam görürseniz bizden değildir.

📄 Birinci dalga protokolü kalıcı bir dijital tanımlayıcıyla yayımlandı — sahadan sonra değil, önce: doi.org/10.5281/zenodo.22559474 · tüm sürümler. Sonuç çıktıktan sonra açıklanan bir araç, sonuca göre biçilmiş bir araçtan ayırt edilemez.

Rakamın sorudan yayına yolculuğu

Sahadan önce yöntem kartıHer göstergenin sabit tanımı, birimi, evreni ve örnekleme tasarımı saha başlamadan onaylanır ve yayımlanır. Soru ifadesi ilk dalgadan sonra değişmez; seri asla kırılmaz.
Tabakalı, çok aşamalı küme örneklemesiTabakalar on dört vilayet, kümeler ilçelerdir; haneler rastgele, hane içindeki kişi ise Kish tablosuyla seçilir. Nüfus, cinsiyet ve yaş grubuna göre ağırlıklandırılır.
Karma sahaDijital kapsamın zayıf olduğu yerlerde yüz yüze, kentlerde telefonla görüşme. Her görüşme zamanı ve yaklaşık konumuyla kayıtlıdır; doğrulama için katılımcıların bir örneklemi yeniden aranır.
Her rakama yayımlanmış hata payıHiçbir oran, örneklemi ve %95 güven düzeyindeki hata payı belirtilmeden yayımlanmaz. İki yüz katılımcının altındaki alt gruplar için oran değil, yalnızca eğilim verilir.
Yayından önce bağımsız incelemeBağımsız bilim kurulu anket aracını, örneklemi ve ağırlıklandırmayı denetler; raporu da dalgayla birlikte yayımlanır. Bir sonuca yapılan itiraz, kamuya açık bir inceleme başlatır.
Eksiksiz yayınAnket formu, vilayet düzeyinde toplulaştırılmış veri ve ağırlık tablosu her dalgayla birlikte, kaynak gösterme koşuluyla açık lisans altında yayımlanır.

Kamuya taahhütlerimiz

Standartlar	AAPOR Şeffaflık Girişimi’nin ilkelerini, ESOMAR kurallarını ve WAPOR bildirgesini benimsiyor; süreçlerimizi, belgelendirmeye hazırlık olarak, pazar ve kamuoyu araştırmaları için ISO 20252 üzerine kuruyoruz.
Ulusal örneklem	Dalga başına yaklaşık 2.000 katılımcı (%95 güven düzeyinde ±%2,2); alt grup hassasiyeti gerektiğinde 3.600’e çıkarılır.
Sıklık	Barometre üç aylık, ekonomik endeks aylıktır.
Karşılaştırma referansları	Yalnızca yöntemini eksiksiz yayımlayanlarla karşılaştırırız: Arap Kamuoyu Endeksi (2025 yazında 25 günde 3.690 katılımcı), Suriye Politika Araştırmaları Merkezi, Gallup ve Pew; böyle bir referansın bulunmadığı yerde “Syria in Transition”ı temsili olmayan bir kılavuz olarak anıyoruz.
Yayımlamayı reddettiklerimiz	Örneklemi, hata payı ve saha tarihi olmayan hiçbir rakam; farklı ifadeli iki soru arasında karşılaştırma; bireyi tanımlayan hiçbir veri.
Gizlilik	Doğrulama bitince ad ve telefon saklanmaz. Veri yalnızca toplu hâlde yayımlanır.
Bağımsızlık	Merkez öz kaynaklarla finanse edilir; finansman kaynakları her yıl açıklanır ve hiçbir finansör bir yılın bütçesinin %40’ını aşamaz (Madde 46).

Örnekleme çerçevesi — kime soruyoruz ve onu nasıl seçiyoruz

Bir ülkenin görüşü, ulaşılması en kolay olanlarla ölçülmez. Bu sayfa rakamımızın tam olarak kimi temsil ettiğini, kimi etmediğini ve nerede eksik kaldığımızı söyler.

Hedef evren	Saha çalışması sırasında Suriye içinde ikamet eden 18 yaş ve üstü yetişkinler
Bilerek çerçeve dışında	Ülke dışındaki Suriyeliler (ulusal rakama hiçbir zaman katılmayan ayrı bir araçla ölçülür) ve kapalı kurumlarda yaşayanlar
Nüfus çerçevesi	henüz sabitlenmedi — Kamuya açık güncel bir nüfus sayımı yok; bu nedenle çerçeve, kaynağı ve yılı belirtilen tahminler üzerine kurulur ve bunun ağırlıklandırmaya etkisi yayımlanır.
Saha yöntemi	Karma yöntem: dijital kapsamanın zayıf olduğu yerlerde yüz yüze, kent merkezlerinde telefonla

Çok aşamalı tabakalı küme örneklemi

Tabaka: vilayet (14) × yerleşim türü (kent/kır)
1. aşama: alt bölgeler, büyüklükle orantılı olasılıkla (PPS) küme olarak seçilir
2. aşama: küme içinde rastgele başlangıç noktaları ve hane seçimi için sabit yürüyüş kuralı
3. aşama: hane içindeki birey Kish tablosuyla

Ağırlıklandırma: Vilayet, Kent/kır, Cinsiyet, Yaş grubu, Eğitim — Tasarım ağırlıkları, ardından yukarıdaki değişkenler üzerinde marjinal ağırlıklandırma (raking); ağırlık tabloları her dalgayla yayımlanır

Kapsama haritası — nerede ve hangi düzenlemeyle ölçüyoruz

Tam kapsama — Yerleşik ekip ve olağan saha erişimiÖn düzenlemeyle kapsama — Her turdan önce yerel izin ve koordinasyon gerekir; her düzenlemenin süresi dalga raporunda belgelenirKısmî kapsama — Bazı alt bölgelere ulaşılamaz; neyin nasıl ikame edildiğini açıklar ve temsil gücüne etkisini hesaplarız

Denetim hatları değil, yayımlanmış idari sınırlar (geoBoundaries): renk yalnızca saha kapsama düzeyini, sayı ise vilayetin dalgadaki örneklemini gösterir. Bu harita hiçbir otorite, nüfuz alanı ya da siyasi temsil iddiası taşımaz — tek söylediği: nerede, hangi düzenlemeyle ve kaç katılımcıyla ölçtüğümüz.

Vilayete göre örneklem dağılımı

Dağıtım kuralı: Yetişkin nüfusla orantılı, vilayet başına en az 80 katılımcı tabanıyla — geçerli bir bölgesel tahmin mümkün kalsın diye

Vilayet	Örneklem	Küme	Kent/kır %	Kapsama
Aleppo	300	25	65/35	Tam kapsama
Rif Dimashq	240	20	55/45	Tam kapsama
Damascus	210	18	100/0	Tam kapsama
Homs	170	14	60/40	Tam kapsama
Idlib	160	13	50/50	Ön düzenlemeyle kapsama
Hama	150	12	55/45	Tam kapsama
Al-Hasakah	130	11	50/50	Ön düzenlemeyle kapsama
Deir ez-Zor	120	10	45/55	Ön düzenlemeyle kapsama
Latakia	120	10	65/35	Tam kapsama
Daraa	110	9	45/55	Tam kapsama
Raqqa	90	8	50/50	Ön düzenlemeyle kapsama
Tartus	90	8	60/40	Tam kapsama
As-Suwayda	80	7	55/45	Tam kapsama
Quneitra	30	3	40/60	Kısmî kapsama
Toplam	2.000	168	—	—

Bu bir tasarım önerisidir; sahadan önce nihai çerçeveye göre sabitlenir ve kabul edilen sürüm dalgayla birlikte yayımlanır. Uygulandıktan sonra değil, önce eleştirilebilsin diye şimdi gösteriyoruz.

Yanıt oranı — bizi utandırsa da yayımlanır

Standart	AAPOR Standard Definitions (10th ed.)
Yayımladıklarımız	RR1, RR3, CON2, REF2 — Yanıt oranı her dalgayla AAPOR tanımlarına göre, tam sonuç tablosuyla birlikte yayımlanır (tamamlanan · ret · ulaşılamayan · uygun değil).
Düştüğünde	RR3 %25’in altına düşerse bunu dipnotta değil raporun başında söyleriz ve ne yaptığımızı açıklarız (yeniden arama, zamanlama değişikliği, araç gözden geçirme).

Bilişsel ön test — insanları soruyla sınamadan önce soruyu insanlarda sınarız

Yöntem	Bilişsel görüşme: sesli düşünme protokolü ve ardından geriye dönük sondaj
Görüşme	24
Dağılım	Lehçe ve yerleşim türü bakımından farklı dört vilayette sekiz nokta; yarısı kadın, üçte biri otuz yaş altı
Neye bakıyoruz	Sorunun yazıldığı gibi değil, amaçlandığı gibi anlaşılması Önyargı taşıyan ya da katılımcıyı korkutan sözcükler Günlük konuşmaya çevrildiğinde kayan yanıt ölçekleri Bir vilayette anlaşılıp diğerinde anlaşılmayan sorular
Çıktı	Araçla birlikte yayımlanan bir ön test raporu: neyin neden değiştiği — sorunun öncesi ve sonrası
Zamanlama	Sahadan en az dört hafta önce ve sonradan eklenen her soru için yinelenir

Sabit çekirdek ve dönüşümlü modül — neden her gösterge her dalgada yer almaz

Otuz beş dakikayı aşan bir görüşme sonlara doğru kalitesini yitirir ve son rakam yokluğundan kötü olur. Bu yüzden her göstergeye her çeyrek yüzeysel dokunmak yerine dokuzunu sabitledik, geri kalanı dönüşümlü hale getirdik — sırası geldiğinde derinlemesine sorulur.

Sabit çekirdek — her dalgada (9)

DIR-01
TRU-01
PRI-01
SEC-01
CPI-01
POV-01
EMP-01
FRE-01
COR-01

Zaman serisini bunlar kurar ve içlerindeki hiçbir soru ifadesi ilk dalgadan sonra değişmez: ifadeyi değiştirmek seriyi kırar.

Dönüşümlü modül A (1 · 4 · 7. dalgalar) (4)

SRV-01
TRJ-01
MIG-01
MIS-01

Dönüşümlü modül B (2 · 5 · 8. dalgalar) (4)

RET-01
MED-01
ELE-01
DOC-01

Dönüşümlü modül C (3 · 6 · 9. dalgalar) (3)

REC-01
PSY-01
ERW-01

İlk dalganın taşıdığı: 13 gösterge

Ve ifade özgürlüğü diğerleri gibi değildir: düşerse güven ve gidişat rakamları, raporun başında yazılı olarak belirttiğimiz bir çekinceyle okunur. Ülkeyi ölçmeden önce kendi rakamlarımızın dürüstlüğünü ölçer.

Saha güvenliği protokolü — iç belge değil, yayımlanmış

Saha yönetimine değil, etik kuruluna bağlı bir güvenlik sorumlusu — kota tamamlatmak için baskı yapılamasın diye

Araştırmacı kuralları

Hiçbir kota güvenliğin üstünde değildir: her araştırmacı, önceden izin almadan ve ücret kesintisi olmadan bir noktada çalışmayı durdurabilir
Yüksek hassasiyetli sayılan noktalarda çift halinde ve yalnızca gündüz saatlerinde çalışma
Her küme için giriş-çıkış kaydı ve tur boyunca açık bir iletişim hattı
Kişisel veri taşıyan kâğıt form yok; giriş dijital ve şifrelidir, yüklenir ve cihazdan silinir
Anında durdurma protokolü: tehlike işaretinde turdaki nokta askıya alınır ve yalnızca etik kurulu kararıyla sürdürülür
Parti ya da silahlı aidiyet sorulmaz, isimler sorulmaz, kimlik numarası hiçbir durumda istenmez
Bilgilendirilmiş onam sözlüdür ve kaydı tutulur; katılımcı gerekçe göstermeden her an durabilir

Katılımcının korunması

Doğrulama bittikten sonra isim ve telefon numarası saklanmaz; silme süresi dalganın kapanışından itibaren 90 gündür
Koordinatlar küme düzeyine yuvarlanır; bir konutu tanımlayan hiçbir nokta yayımlanmaz
100’den az katılımcısı olan hiçbir alt grup yayımlanmaz, böylece bireye ulaşılamaz

Olaylar: Her olay kaydedilir; olayların sayısı ve türü dalga raporunda yayımlanır — yerleri ya da ilgili kişilerin adları asla

Eğitim: Her dalgadan önce üç günlük eğitim, üçte biri güvenlik ve etik; geçemeyen sahaya çıkmaz

Başlamadan önce başkalarından öğrendiğimiz üç ders

İzleme, fişleme değildir

2019’da büyük bir bölgesel merkez, gazetecileri tek tek adlarıyla listeleyen bir rapor yayımladı; bu, suç duyurularına ve kalıcı itibar kaybına yol açtı. Biz kişileri değil, olguları izleriz.

Şeffaflık gerekli ama yeterli değil

Köklü bir enstitü 1983’ten beri bağışçılarını açıklıyor, yine de iki kriz yaşadı. Bu yüzden şeffaflığa çoğulcu bir mütevelli heyeti ve bağımsız inceleme kurulu ekledik.

Tek bağışçı sizi batırmaya yeter

2025 başında ABD yardımlarının dondurulması, yayımlanan raporlara göre, tek bir bağışçıya bağımlı kuruluşların programlarının çoğunu haftalar içinde durdurdu. Bizde hiçbir finansör bir yılın bütçesinin %40’ını aşamaz.